ISO 11228
ISO 11228 to międzynarodowa seria norm dotyczących ergonomicznej oceny ręcznego przemieszczania ładunków. Obejmuje ona takie czynności, jak podnoszenie, opuszczanie, przenoszenie, ciągnięcie i pchanie, a jej celem jest takie projektowe projektowanie zadań fizycznych, aby zapobiegać zaburzeniom mięśniowo-szkieletowym – zwłaszcza bólom pleców. Norma ta stanowi uznane na całym świecie ramy dotyczące ergonomicznego projektowania czynności związanych z ręczną obsługą ładunków.
Trzy części serii norm
Norma ISO 11228 dzieli się na trzy odrębne części, z których każda dotyczy innych form obsługi ładunków:
ISO 11228-1 – Podnoszenie, opuszczanie i przenoszenie
Pierwsza część dotyczy podnoszenia, opuszczania i przenoszenia przedmiotów o masie 3 kg lub większej. Jako punkt wyjścia do oceny norma określa masę odniesienia wynoszącą 25 kg w warunkach idealnych. Wartość ta nie stanowi ogólnej maksymalnej dopuszczalnej wagi, lecz jest poddawana adaptacji w zależności od takich czynników, jak postawa ciała, warunki chwytu, wysokość podnoszenia, częstotliwość i czas trwania czynności. Pod względem metodologicznym norma ISO 11228-1 opiera się na wzorze podnoszenia NIOSH, uznanej na całym świecie metodzie ergonomicznej oceny operacji podnoszenia.
ISO 11228-2 – Ciągnięcie i pchanie
Druga część dotyczy sił oddziałujących na całe ciało podczas poziomego przemieszczania ładunków, np. podczas pchania wózków transportowych lub kontenerów rolkowych.
ISO 11228-3 – Lekkie obciążenia przy dużej częstotliwości
Trzecia część dotyczy powtarzalnych zadań związanych z niewielkimi obciążeniami, takich jak te występujące w procesach montażu lub kompletacji zamówień. Skupia się ona na ocenie obciążeń kończyn górnych.
W Niemczech i Europie te trzy części zostały przyjęte jako norma DIN EN ISO 11228.
Zakres normy
Norma ISO 11228 określa ergonomiczne ramy oceny ręcznego przemieszczania ładunków. Pomaga ona w systematycznym rejestrowaniu obciążeń fizycznych związanych z pracą oraz w wczesnym wykrywaniu zagrożeń dla zdrowia.
Norma ta nie pokrywa samego trzymania przedmiotów bez chodzenia, obsługi w pozycji siedzącej ani obsługi osób lub zwierząt. W przypadku obsługi osób zastosowanie ma raport techniczny w roli uzupełnienia ISO/TR 12296; pozycje statyczne są przedmiotem normy ISO 11226.
Ramy prawne i normy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
W Niemczech rozporządzenie w sprawie przenoszenia ładunków (LasthandhabV) stanowi ramy prawne dotyczące ręcznego przenoszenia ładunków. Wymóg przeprowadzenia oceny ryzyka wynika z ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy; rozporządzenie w sprawie przenoszenia ładunków określa wymagania dotyczące czynności wiążących się z obciążeniem fizycznym. Norma ISO 11228 określa uznaną na całym świecie procedurę ergonomicznej oceny ręcznego przemieszczania ładunków. W kontekście maszyn normy z serii EN 1005 stanowią uzupełnienie wymagań dotyczących ergonomicznego projektowania stanowisk pracy i sprzętu roboczego.
Metoda kluczowych cech (KCM)
W Niemczech do praktycznej oceny obciążenia fizycznego często stosuje się metodę kluczowych cech (LMM), opracowaną przez Federalny Instytut Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (BAuA). Pomaga ona przedsiębiorstwom w systematycznej ocenie czynności związanych z podnoszeniem, przenoszeniem, ciągnięciem i pchaniem oraz w opracowywaniu rozwiązań zapewniających ergonomiczną organizację stanowisk pracy. Metoda ta jest często stosowana jako uzupełnienie normy DIN EN ISO 11228.
Ergonomicznie projektowane środki i rozwiązania w zakresie podnoszenia
Jeżeli analiza przeprowadzona zgodnie z normą ISO 11228 wskazuje na podwyższone ryzyko, można rozważyć zastosowanie środków technicznych, organizacyjnych lub ergonomicznych. Obejmują one na przykład urządzenia wspomagające podnoszenie, podciśnieniowe urządzenia podnoszące lub adaptację procesów roboczych w celu zwiększenia ergonomicznej sprawności ręcznego przenoszenia ładunków oraz długoterminowego ograniczenia zagrożeń dla zdrowia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy norma ISO 11228 stanowi wymóg prawny w Niemczech?
Sama norma ISO 11228 nie ma charakteru obowiązkowego; obowiązek prawny wynika z rozporządzenia w sprawie przenoszenia ładunków oraz ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy. Norma ta jest jednak uznawana za najlepszą praktykę pozwalającą na przeprowadzenie wymaganej prawem oceny ryzyka związanego z ręcznym przenoszeniem ładunków w sposób zgodny z zasadami technicznymi.
Czy norma ISO 11228-1 ma również zastosowanie do ładunków o masie mniejszej niż 3 kg?
Nie. Norma ISO 11228-1 ma zastosowanie do przedmiotów o masie 3 kg lub większej. Lżejsze ładunki, które są obsługiwane bardzo często, ocenia się zgodnie z normą ISO 11228-3 (małe obciążenia przy dużej częstotliwości).
Kiedy należy stosować normę ISO 11228 zamiast metody cech kluczowych?
Metoda kluczowych cech służy do wstępnej oceny, natomiast norma ISO 11228 jest stosowana do bardziej szczegółowej oceny w przypadkach podwyższonego ryzyka. Jeśli metoda kluczowych cech wskazuje na krytyczny poziom narażenia lub jeśli istnieje wymóg oceny zgodnej z międzynarodowymi standardami, norma ISO 11228 określa bardziej szczegółową procedurę.
W jaki sposób urządzenia wspierające podnoszenie spełniają wymogi normy ISO 11228?
Urządzenia wspomagające podnoszenie oraz podciśnieniowe urządzenia podnoszące przejmują wagę ładunku i zmniejszają obciążenie fizyczne poniżej krytycznych progów określonych w normie ISO 11228. Dzięki temu zadania, które w przeciwnym razie przekraczałyby zalecane limity, mogą być wykonywane w sposób ergonomiczny i zgodny z normami.
Bezpieczeństwo i standardy pracy
Dla bezpiecznych i zgodnych z przepisami miejsc pracy: Wszystko, co musisz wiedzieć o bezpieczeństwie pracy i normach, znajdziesz tutaj.
Jakość i gwarancja
Firma Schmalz stosuje bardzo wysokie standardy w zakresie jakości swoich produktów i usług. Liczne certyfikaty zgodne z normą DIN ISO potwierdzają wysoką jakość produktów.
Konserwacja i regularne przeglądy
Konserwacja zapobiegawcza i regularne przeglądy zapewniają bezpieczny i gotowy do działania system.