ISO 11228
ISO 11228 is een internationale reeks normen voor de ergonomische beoordeling van de handmatige handling van lasten. De norm heeft betrekking op activiteiten zoals tillen, laten zakken, dragen, trekken en duwen, en heeft als doel fysieke taken zo in te richten dat aandoeningen van het bewegingsapparaat – met name rugpijn – worden voorkomen. De norm biedt een internationaal erkend kader voor het ergonomische ontwerp van handmatige lastverwerkingsactiviteiten.
De drie stukken van de serie van normen
ISO 11228 is onderverdeeld in drie afzonderlijke delen, die elk betrekking hebben op verschillende vormen van lasthandling:
ISO 11228-1 – Tillen, laten zakken en dragen
Het eerste deel heeft betrekking op het tillen, laten zakken en dragen van voorwerpen met een gewicht van 3 kg of meer. Als uitgangspunt voor de beoordeling specificeert de norm een referentiemassa van 25 kg onder ideale omstandigheden. Deze waarde is geen algemeen maximaal toegestaan gewicht, maar wordt aangepast afhankelijk van lichaamshouding, grijpomstandigheden, tilhoogte, frequentie en duur van de activiteit. Methodologisch is ISO 11228-1 gebaseerd op de NIOSH-tilformule, een internationaal erkende methode voor de ergonomisch onderbouwde beoordeling van tilwerkzaamheden.
ISO 11228-2 – Trekken en duwen
Het tweede deel behandelt krachten op het hele lichaam tijdens de horizontale verplaatsing van lasten, zoals bij het duwen van transportkarren of rolcontainers.
ISO 11228-3 – Lichte lasten bij hoge frequentie
Het derde deel behandelt repetitieve taken met kleine belastingen, zoals die voorkomen bij montage- of orderverzamelprocessen. De nadruk ligt op de beoordeling van belasting op de bovenste ledematen.
In Duitsland en Europa zijn de drie stukken opgenomen als DIN EN ISO 11228.
Wat de norm omvat
ISO 11228 biedt een ergonomisch ontworpen kader voor de beoordeling van de handmatige handling van lasten. Het helpt bij het systematisch in kaart brengen van werkgerelateerde fysieke belasting en het in een vroeg stadium signaleren van gezondheidsrisico’s.
De norm heeft geen betrekking op het louter vasthouden van voorwerpen zonder te lopen, handling terwijl men zit, of de handling van personen of dieren. Voor de handling van personen geldt het aanvullende Technisch Rapport ISO/TR 12296; statische houdingen worden behandeld in ISO 11226.
Wettelijk kader en normen inzake arbeidsveiligheid en -gezondheid
In Duitsland vormt de verordening inzake de handling van lasten (LasthandhabV) het wettelijke kader voor de handmatige handling van lasten. Het verplichting tot het uitvoeren van een risicoanalyse vloeit voort uit de arbowet; de verordening inzake de handling van lasten specificeert de eisen voor werkzaamheden die fysieke belasting met zich meebrengen. ISO 11228 biedt een internationaal erkende procedure voor de ergonomische beoordeling van de handmatige handling van lasten. In de context van machines is de EN 1005-serie een aanvulling op de voorschriften voor het ergonomische ontwerp van werkplekken en arbeidsmiddelen.
Key Characteristic Method (KCM)
In Duitsland wordt de door het Federaal Instituut voor Arbeidsveiligheid en Gezondheid (BAuA) ontwikkelde methode van de belangrijkste kenmerken (LMM) vaak gebruikt voor de praktische beoordeling van fysieke belasting. Deze methode helpt bedrijven om werkzaamheden waarbij wordt getild, gedragen, getrokken en geduwd systematisch te beoordelen en maatregelen te treffen voor een ergonomisch ontworpen inrichting van werkplekken. De methode wordt vaak gebruikt als aanvulling op DIN EN ISO 11228.
Ergonomisch ontworpen maatregelen en oplossingen voor het tillen
Indien uit de overeenkomstig ISO 11228 uitgevoerde analyse blijkt dat er sprake is van een verhoogd risico, kunnen technische, organisatorische of ergonomisch ontworpen maatregelen worden overwogen. Hieronder vallen bijvoorbeeld tilhulpmiddelen, vacuümheftoestellen of de aanpassing van werkprocessen om het handmatig tillen van lasten ergonomisch efficiënter te maken en gezondheidsrisico’s op de lange termijn te verminderen.
Verwante termen
Vaak gestelde vragen
Is ISO 11228 een wettelijk voorschrift in Duitsland?
ISO 11228 zelf is niet verplicht; de wettelijke verplichting vloeit voort uit de verordening inzake de handling van lasten en de Arbeidsomstandighedenwet. De norm wordt echter erkend als een best practice om het wettelijk voorschrift voor de risicobeoordeling van de handmatige handling van lasten op een technisch verantwoorde manier uit te voeren.
Is ISO 11228-1 ook van toepassing op lasten die minder dan 3 kg wegen?
Nee. ISO 11228-1 is van toepassing op voorwerpen met een gewicht van 3 kg of meer. Lichtere lasten die zeer vaak worden gehanteerd, worden beoordeeld volgens ISO 11228-3 (lichte lasten met hoge frequentie).
Wanneer moet ik ISO 11228 gebruiken in plaats van de sleutelvaardighedenmethode?
De sleutelvaardighedenmethode wordt gebruikt voor een eerste voorlopige beoordeling, terwijl ISO 11228 wordt toegepast voor een grondigere beoordeling in gevallen met een verhoogd risico. Indien de sleutelvaardighedenmethode een kritiek blootstellingsniveau aangeeft of indien een internationaal gestandaardiseerde beoordeling vereist is, biedt ISO 11228 de meer gedetailleerde procedure.
Hoe bieden tilhulpmiddelen ondersteuning aan de naleving van de voorschriften van ISO 11228?
Tilhulpmiddelen en vacuümheftoestellen ondersteunen het gewicht van de last en laten de fysieke belasting zakken tot onder de kritische drempelwaarden die zijn vastgelegd in ISO 11228. Hierdoor kunnen taken die anders de aanbevolen limieten zouden overschrijden, ergonomisch en conform de normen worden uitgevoerd.

Arbeidsveiligheid en normen
Voor veilige werkplekken die aan de normen voldoen: Alles wat je moet weten over veiligheid op het werk en normen vind je hier.

Quality and Warranty
Schmalz has very high standards when it comes to the quality of its products and services. Numerous certifications in accordance with the DIN ISO standard attest to the quality of the products.

Maintenance and regular inspection
Preventive maintenance and regular inspections keep your system safe and ready.

